Cái này giống với tất cả mọi câu hỏi trên đời

có nên đi du học
có nên nghỉ việc
có nên lập gia đình

Câu trả lời là:

CÒN TUỲ (It depends)

Vấn đề không ở chỗ làm hay không mà là Làm như thế nào?

Bạn có đang là gánh nặng hay không?
Nếu bạn khởi nghiệp mà gia đình bạn không chết đói thì đó là 1 điểm cộng.

Cũng không phải là điểm trừ tuyệt đối. Vì cũng có người từ bùn đen vẫn toả sáng nhờ thời thế.

Tuy nhiên, đa phần sống sót là nhờ không chơi dại nhiều hơn là chọn bừa cầu may.

Dù sao thì dám khởi nghiệp là yếu tố đầu tiên. Đã muốn sẽ làm. Đã chần chừ thì tự nó đã trả lời

Trước khi trả lời thì cũng nên phân loại một chút:

— ✨Loại 1

Lập nghiệp mở công ty lifestyle SME (không cần công nghệ)

VD mở quán cafe, mở dịch vụ tư vấn.

Hoàn toàn có thể làm trong khi có Fultime job để (1) có kinh nghiệm và hy vọng (2) có thêm thu nhập, và (3) mô hình tương đối phổ thông

Trước khi có thu nhập thì các bạn đủ vốn để duy trì nó hay không? Đa phần mấu chốt của các công ty SME ở VN là khó tiếp cận vốn rẻ nếu bạn không có Tài sản đảm bảo.

— ✨Loại 2:

Khởi nghiệp nếu có yếu tố công nghệ thì độ khó & huyết áp ở tầng gió khác

Bạn sẽ cần học cách gọi vốn. Nuôi 1 dàn engineer cơ bản sẽ cần tiền vài trăm ngàn đô/năm đến vô cực (cty AI)

Xem shark tank đa phần là doanh nghiệp SME, ít thấy công ty công nghệ phần mềm/ phần cứng vì nhiều lý do: (1) yếu tố bảo mật (2) nội dung chuyên môn khó tiếp cận và mô hình B2B hơn B2C (3) thương hiệu dễ bị xuyên tạc.

Dù sao shark tank là show truyền hình. Tính giải trí, kịch tính cần có. Nội dung quay dựng có ý đồ đôi khi không cộng hưởng với lợi ích cty

🐝 Nguồn tham khảo uy tín, miễn phí:

• Bạn nên xem Y Combinator cách các cty được dạy để tạo sản phẩm và gọi vốn Venture Capital. Vào Youtube gõ Startup School hoặc Y Combinator và follow channel riêng của từng Partner

🕶️ Cũng lưu ý mạnh rằng Kinh nghiệm chỉ đúng với ngữ cảnh là nước Mỹ là một thị trường dễ xoay vốn hơn Đông Nam Á nhiều.

Họ mất 6-8 tháng để gọi xong 1 vòng (tức có tiền đầu tư về) thì ĐNA phải lâu hơn (6-12 tháng)

Ở thời điểm hiện tại viết bài này thì lead time có vẻ vô cực.

Tuy nhiên, tư duy xây dựng sản phẩm vẫn rất hữu ích.

VD nên bắt đầu bằng nhu cầu của thị trường. Chứ không phải là từ 1 loại công nghệ nào đó rồi tìm use case

• Đọc Hard things about hard things cực hay – Huyền thoại kiến tạo sản phẩm khi Internet mới hình thành và IPO lên bờ xuống ruộng của các cụ là trải nghiệm đáng học hỏi
• Game tài chính cũng không phải thuần chỉ có sản phẩm. Bạn muốn gọi vốn thì cần biết Nhà đầu tư xuống tiền như thế nào. Đọc cái họ đọc. Đi event họ đi.
• Mentor & trường lớp là nguồn tốt để học nhanh (i.e. Google Accelerator)
• Một số Accelerator không founder-friendly lắm. Cơ bản là dilution cho founder cao mà tiền mặt thực ra không nhiều để sống lâu hơn 1 năm. Vòng sau thực sự rất khó gọi tiếp.

(Nhưng mà không gọi được VC thì thôi chấp nhận vậy. Cũng chỉ có thể kén cá chọn canh nếu có canh cá mà chọn chứ đâu dám chê ai.)

🔥Đồng tiền khó trước dễ sau đó là Tiền client trả cho bạn. Có nó là có doanh thu. Có doanh thu mới gọi được vốn.

👁️Nhà đầu tư nào phù hợp với bạn?

• Quỹ cấp vốn vay (Debt) hay Quỹ đầu tư cổ phần (Equity)? Trong CLB Cổ phần thì PE hay VC hay nhá nhem? Ở VN mang tiếng VC nhưng làm deal ăn chắc mặc bền như PE cũng nhiều
• Quỹ ngoại đỡ bi quan và bảo thủ hơn quỹ nội. Dĩ nhiên là do họ hiểu thị trường bản địa hơn.

Dẫn đến việc founder hay gọi Quỹ ngoại. Còn Quỹ nội hay đầu tư cty nước ngoài mở rộng đến Việt Nam. (Một chiếc nghịch lý cũng khá hợp lý)

• Có nên gọi vốn khi không cần? Nên catch up với nhà đầu tư. Không ai xuống tiền cho người dưng & đang hấp hối. Đâm ra, lúc dễ gọi được nhất lại là lúc bạn cảm thấy tự tin và như diều gặp gió nhất.
• Nếu bạn không thể giao tiếp ngôn ngữ high level với Nhà đầu tư thì đó là kỹ năng chí mạng bạn phải học. Cảm tình rồi mới đến con số. Con ngươi mà. Nếu họ chưa hiểu cái bạn làm thì khoan nói sâu thêm.
• Nên đi làm thuê giỏi mới có vốn tự có dồi dào: Network + Kiến thức ngành + Một ít vốn tự có (500TR-1tỷ, đỡ mất dilution cho Accelerator mà boostrap năm đầu)

🤘🏻 Quên mất là làm cái của mình và lớn hơn mình rất nghiện. Nãy giờ nói thấy phê?

Nếu bạn chịu không nổi thì cứ bắt tay vào làm ngay thôi 🔥

Chúc anh em càng chăm càng may nhé!
———
Đu trend chậm
Subscribe Substack của mình nhé 😎
https://substack.com/@oliuoliu